Prezident çıxışında qeyd etmişdir ki, tədbirə 182 ölkədən 45 mindən çox iştirakçı qeydiyyatdan keçmişdir ki, bu da beynəlxalq tədbirlər tarixində rekord göstəricilərdən biridir. O, bu forumun miqyasına görə, əvvəlki illərdə Azərbaycanda keçirilmiş COP29-dan sonra ölkədə təşkil edilən ən böyük beynəlxalq tədbirlərdən biri olduğunu vurğulamış və Forumun nəticələrinin də yüksək səviyyədə olacağına ümid etdiyini bildirmişdir.
Qonaqların Azərbaycanın şəhərsalma sahəsində əldə etdiyi nailiyyətlərlə yaxından tanış olmaq imkanı qazandıqları qeyd olunmuşdur.
Dövlət başçısı Azərbaycanın coğrafi mövqeyinə toxunaraq ölkənin Asiya və Avropa arasında yerləşdiyini və hər zaman Şərqin Qərb ilə qovuşduğu məkan olduğunu vurğulamışdır. O, İçərişəhərin qədim abidələri ilə müasir şəhərsalma nümunələrinin eyni məkanda vəhdət təşkil etdiyini, Bakı Bulvarının genişləndirilməsi və XIX əsr memarlıq nümunələrinin qorunmasının bu tarixi-memarlıq sintezinin bariz göstəricisi olduğunu qeyd etmişdir. Şəhərsalmanın yalnız paytaxtda deyil, ölkənin digər bölgələrində də davamlı şəkildə həyata keçirildiyi vurğulanmışdır.
Prezident 2026-cı ilin Azərbaycanda “Şəhərsalma və Memarlıq İli” elan olunduğunu diqqətə çatdırmış, bu sahəyə göstərilən beynəlxalq əməkdaşlığa və dəstəyə görə təşəkkür etmişdir. O, 2022-ci ildən etibarən BMT-nin Məskunlaşma Proqramı ilə birgə, keçmiş işğaldan azad olunmuş ərazilərdə – Ağdam, Zəngilan və Xankəndidə şəhərsalma forumlarının keçirildiyini xatırlatmışdır.
Çıxışda Azərbaycanın qədim şəhərlərinin memarlıq irsinin zənginliyi xüsusi vurğulanmışdır. Şamaxı, Naxçıvan, Gəncə, Qəbələ, Şəki və digər bölgələrdə yerləşən tarixi abidələrin ölkənin mədəni irsinin ayrılmaz hissəsi olduğu qeyd edilmişdir. Eyni zamanda, Şuşanın bərpası və Qarabağ bölgəsində aparılan yenidənqurma işlərinin dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən biri olduğu bildirilmişdir.
Dövlət başçısı tarixi irsin qorunmasının vacibliyini vurğulayaraq, Azərbaycanın memarlıq nümunələrinin təkcə keçmişin deyil, həm də gələcək nəsillərə ötürüləcək dəyərli miras olduğunu bildirmişdir. Qız Qalası kimi abidələrin qorunması və bərpasının bu istiqamətdə atılan mühüm addımlar olduğu qeyd edilmişdir.
Çıxışda həmçinin Bakı şəhərində keçirilən Formula 1 yarışlarının şəhər mühitində sürət və təhlükəsizlik balansının simvolik nümunəsi kimi təqdim edildiyi, inkişaf prosesində cəsarət və ehtiyatlılığın eyni dərəcədə vacib olduğu vurğulanmışdır.
Prezident Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun bərpası istiqamətində genişmiqyaslı işlərin aparıldığını, bu ərazilərin 30 illik işğaldan sonra tamamilə yenidən qurulduğunu bildirmişdir. Ağdamın dağıdılmış vəziyyəti xüsusi olaraq qeyd edilmiş və regionun yenidən “dirçəliş mərhələsi” yaşadığı vurğulanmışdır
Böyük Qayıdış Proqramı çərçivəsində hazırda genişmiqyaslı bərpa və yenidənqurma işləri həyata keçirilir, şəhər və kəndlərin baş planları hazırlanır. Son beş il ərzində bu istiqamətdə mühüm infrastruktur layihələri icra olunmuş, ümumilikdə 70 kilometr uzunluğunda tunellər inşa edilmiş, əlavə beş tunelin tikintisi isə planlaşdırılmışdır. Eyni dövrdə 500 körpüdən 435-i artıq istifadəyə verilmişdir. Bununla yanaşı, elektrik stansiyaları, su təchizatı xətləri və su anbarları, yaşayış evləri, məktəblər, xəstəxanalar, eləcə də üç beynəlxalq hava limanı və dəmir yolu infrastrukturu inşa olunmuşdur. Bütün bu işlər qısa müddət ərzində, cəmi beş il ərzində həyata keçirilmişdir.
Qeyd olunmuşdur ki, dağıtmaq və məhv etmək məqsədi güdən fəaliyyətlərdən fərqli olaraq, bu gün həmin torpaqların sahibləri öz ərazilərini bərpa edir və orada həyatın yenidən qurulmasını təmin edirlər. Hazırda 85 mindən çox azərbaycanlı keçmiş işğal olunmuş ərazilərdə yaşayır, işləyir və təhsil alır. Onların məşğulluğunun təmin edilməsi dövlətin əsas prioritetlərindən biri kimi müəyyən edilmişdir. Bu məqsədlə, yaşayış evləri, məktəblər və xəstəxanalarla yanaşı, minalardan təmizləmə işləri də davam etdirilir. Eyni zamanda, yeni sənaye zonalarının yaradılması və inkişafı həmin ərazilərə qayıdışın daha sürətli və dayanıqlı şəkildə həyata keçirilməsinə xidmət edir.
Ətraf mühit sahəsində də mühüm addımlar atılmışdır. Qeyd olunmuşdur ki, Bakı şəhəri 1846-cı ildə dünyada ilk neft hasil edən mərkəzlərdən biri olmuş, uzun illər ərzində sənaye fəaliyyəti nəticəsində ciddi ekoloji problemlərlə üzləşmişdir. Xüsusilə “Qara şəhər”, Bibiheybət və Böyükşor kimi ərazilərdə ciddi çirklənmə müşahidə olunmuşdur. Lakin son illərdə aparılan genişmiqyaslı abadlaşdırma və ekoloji layihələr nəticəsində bu ərazilərin siması tamamilə dəyişdirilmişdir. “Qara şəhər”in yerində müasir şəhərsalma nümunəsi olan “Ağ şəhər” salınmış, həmçinin “Sea Breeze” kimi yeni istirahət və yaşayış zonaları yaradılmışdır.
Son 20 il ərzində Bakı şəhərində 100-dən çox park və ictimai məkan salınmış, onların 19-u isə tamamilə yenidən qurulmuşdur. İctimai nəqliyyatın modernləşdirilməsi, mikromobillik imkanlarının genişləndirilməsi, metro şəbəkəsinin inkişafı və elektriklə işləyən avtobusların istifadəyə verilməsi ekoloji cəhətdən dayanıqlı şəhər modelinin formalaşdırılmasına xidmət etmişdir.
Bununla yanaşı, Azərbaycanın digər bölgələrində də şəhərsalma prosesləri sürətlə davam etdirilir. Bu sahədə beynəlxalq əməkdaşlıq və BMT strukturları ilə təcrübə mübadiləsi mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Qeyd olunmuşdur ki, şəhərsalma prosesində əldə edilən müsbət təcrübələrin paylaşılması, həmçinin yol verilmiş səhvlərin təhlili gələcək inkişaf üçün vacib dərslər təqdim edir.
