Zəngilan rayonu işğaldan azad edildikdən sonra burada genişmiqyaslı bərpa-quruculuq işlərinə başlanılmış, əhalinin doğma torpaqlarına qayıdışının təmin edilməsi, müasir infrastrukturun yaradılması və rayonun iqtisadi potensialının inkişaf etdirilməsi istiqamətində mühüm layihələr həyata keçirilmişdir.
“Böyük Qayıdış” proqramı çərçivəsində Zəngilan rayonunda məskunlaşma prosesi davam edir. 2026-cı il oktyabrın 1-dək Zəngilan şəhərində 84 ailə (339 nəfər), Ağalı kəndində 234 ailə (1017 nəfər), Məmmədbəyli kəndində isə 179 ailə (903 nəfər) məskunlaşmışdır. Sakinlərin məşğulluğunun təmin edilməsi, sosial rifahının yüksəldilməsi və rahat yaşayış şəraitinin yaradılması istiqamətində tədbirlər görülür.
Rayonun inkişafında Ağalı ağıllı kənd layihəsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Beynəlxalq təcrübə əsasında həyata keçirilən layihə çərçivəsində müasir yaşayış evləri, sosial və iqtisadi infrastruktur yaradılmış, alternativ enerji mənbələrindən, ekoloji və rəqəmsal texnologiyalardan istifadə edilmişdir. Kənddə məktəb, bağça, tibb məntəqəsi, məşğulluq və digər sosial xidmətlər fəaliyyət göstərir. Ağalı kəndinin ilk sakinləri 2022-ci ilin may ayında doğma torpaqlarına qayıtmışlar. Layihə azad edilmiş ərazilərdə müasir və dayanıqlı yaşayış məskənlərinin yaradılmasının uğurlu nümunəsidir.
Zəngilan şəhərində də genişmiqyaslı yenidənqurma işləri aparılır. Şəhərin 2040-cı ilədək inkişafına dair Baş plan təsdiq edilmiş, yaşayış komplekslərinin, inzibati binaların və sosial obyektlərin tikintisinə başlanılmışdır. 2026-cı ildə şəhərdə 104 mənzilli ilk yaşayış kompleksinin açılışı olmuş, sakinlərin yeni mənzillərə köçürülməsi təmin edilmişdir. Bu layihələr şəhərin müasir memarlıq üslubunda yenidən qurulmasına və əhalinin mərhələli şəkildə doğma yurdlarına qayıtmasına xidmət edir.
Zəngilanın strateji mövqeyi onun nəqliyyat və logistika imkanlarını da artırır. Zəngilan Beynəlxalq Hava Limanı, Horadiz–Cəbrayıl–Zəngilan–Ağbənd avtomobil yolu və Horadiz–Zəngilan–Ağbənd dəmir yolu regionun nəqliyyat əlaqələrinin genişləndirilməsində mühüm rol oynayır. Bu layihələr azad edilmiş ərazilərin ölkənin digər bölgələri ilə əlaqəsini gücləndirməklə yanaşı, Zəngilanın regional nəqliyyat qovşağı kimi inkişafına şərait yaradır.
Rayonun tarixi və mədəni irsinin qorunması da diqqət mərkəzindədir. İşğal dövründə ciddi zərər görmüş Zəngilan şəhər məscidi Heydər Əliyev Fondu tərəfindən bərpa edilmiş, tarixi abidənin qorunması və dini-mədəni həyatın dirçəldilməsi istiqamətində mühüm işlər görülmüşdür.
Zəngilanın iqtisadi potensialının artırılması istiqamətində kənd təsərrüfatı və turizm layihələri də həyata keçirilir. Azərbaycan və Türkiyə şirkətlərinin birgə layihəsi olan “Dost Aqropark”da heyvandarlıq və bitkiçilik sahələri inkişaf etdirilir, yeni iş yerlərinin yaradılması nəzərdə tutulur. Ağalı hotelinin fəaliyyətə başlaması, Zəngilan İstirahət Kompleksinin tikintisi və “Zangilan City Park Hotel” layihəsi isə rayonun turizm imkanlarının genişləndirilməsinə xidmət edir.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin Zəngilan rayonuna mütəmadi səfərləri bərpa-quruculuq prosesinin sürətləndirilməsində, yeni layihələrin təməlinin qoyulmasında və həyata keçirilən işlərin gedişinə nəzarətdə mühüm rol oynayır. Dövlət başçısının 2020-ci il dekabrın 23-də Zəngilan şəhərində Azərbaycan bayrağını ucaltması rayonun yeni inkişaf tarixinin başlanğıcını simvolizə edən əlamətdar hadisələrdəndir.
Beləliklə, Zəngilan rayonunda həyata keçirilən layihələr əhalinin doğma torpaqlarına qayıdışını, müasir infrastrukturun yaradılmasını, iqtisadi fəallığın artırılmasını və tarixi-mədəni irsin qorunmasını təmin edir. Zəngilan bu gün azad edilmiş ərazilərdə bərpa-quruculuq işlərinin, dayanıqlı inkişafın və “Böyük Qayıdış”ın mühüm mərkəzlərindən birinə çevrilir.
